Narodowy Dzień Polskich Dzieci Wojny obchodzony jest 10 września — to nowe, oficjalne święto ustanowione ustawą z 13 lipca 2023 roku, jako wyraz hołdu dla dzieci, które doświadczyły traumy II wojny światowej.
Dlaczego ten dzień jest ważny?
To dzień pamięci o najmłodszych ofiarach wojny — dzieciach, które:
-zginęły w obozach koncentracyjnych, m.in. w Auschwitz, Majdanku i obozie
dla nieletnich przy ul. Przemysłowej w Łodzi;
- były rozdzielane od rodzin, deportowane, głodzone i poddawane brutalnym
represjom;
- cierpiały z powodu chorób, niedożywienia i przemocy;
- przetrwały, a mimo traumatycznych doświadczeń, pomagały odbudować
Polskę po wojnie;
Symbolika i przesłanie
Święto ma charakter refleksyjny i edukacyjny — przypomina o:
- okrucieństwie wojny wobec bezbronnych;
- potrzebie ochrony dzieci w konfliktach zbrojnych;
- wdzięczności wobec tych, którzy mimo cierpienia, przyczynili się do odbudowy
kraju.
Ustawa została podpisana przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę, a jej celem jest
oddanie hołdu Polskim Dzieciom Wojny — osobom urodzonym krótko przed lub
w czasie II wojny światowej, które często zostawały sierotami, niepełnosprawnymi
i nie miały szans na rozwój.
Data 10 września nawiązuje do wydarzeń z 1943 roku — masowych aresztowań
dzieci przez hitlerowskich okupantów w Mosinie (Wielkopolska). Kilkadziesiąt z nich
trafiło do niemieckiego obozu koncentracyjnego dla nieletnich w Łodzi, gdzie
przebywały także dzieci ze Śląska, Polski Centralnej, Zamojszczyzny i Małopolski.
Obóz przy ul. Przemysłowej był przeznaczony dla dzieci w wieku od 2 do 16 lat,
pochodzących z sierocińców, zakładów wychowawczych, rodzin więźniów lub
oskarżonych o współpracę z ruchem oporu, odmowę pracy czy drobne kradzieże.
Dzieci były głodzone, zmuszane do pracy nawet po 12 godzin dziennie, a wiele z
nich zmarło z wycieńczenia, chorób i kar fizycznych.
Do dziś przetrwał jedynie budynek dawnej komendy obozu. Szacuje się, że przez
obóz mogło przejść około 5 tysięcy dzieci, z czego tylko 900 doczekało wyzwolenia.
Instytut Pamięci Narodowej przygotował materiały edukacyjne i wspomnienia
dokumentujące losy dzieci wojny — od zesłań na Syberię po obozy w Łodzi
i Zamojszczyźnie.
Święto stwarza okazję do przypominania o cierpieniu małoletnich ofiar wojny,
zarówno w szkołach, jak i w mediach. Represje wobec dzieci były przemyślaną
taktyką III Rzeszy Niemieckiej, a Narodowy Dzień Polskich Dzieci Wojny ma wymiar
edukacyjny i wychowawczy.
